۷ اوت ۲۰۲۵ - پژوهش جدیدی که قرار است در نشست سالانه انجمن اروپایی مطالعات دیابت -EASD)۱۵ تا ۱۹سپتامبر) در وین، اتریش ارائه شود، نشان می دهد که زندگی در محیط های روستایی در پنج سال اول زندگی ممکن است خطر ابتلا به دیابت نوع ۱ را نسبت به زندگی در مناطق شهری افزایش دهد. این مطالعه توسط سمی سبراوی و پروفسور سوفیا گودبیورنسدوتیر از دانشگاه گوتنبرگ سوئد و همکارانشان انجام شده است.
دیابت نوع ۱، یک بیماری خودایمنی مزمن است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلول های تولید کننده انسولین در پانکراس (سلول های بتا) را هدف قرار داده و نابود می کند. این امر منجر به کاهش یا توقف تولید انسولین، هورمونی حیاتی برای تنظیم سطح قند خون، می شود. در نبود انسولین کافی، گلوکز در خون تجمع یافته و باعث هایپرگلایسمی (قند خون بالا) می شود. دیابت نوع ۱معمولاً در دوران کودکی، نوجوانی یا جوانی تشخیص داده می شود، اما می تواند در هر سنی رخ دهد. بیشتر مبتلایان به این بیماری به سرعت نیازمند درمان جایگزینی انسولین برای تمام عمر می شوند.
سوئد دومین نرخ بالای جهانی ابتلا به دیابت نوع ۱را دارد و تفاوت های جغرافیایی نشان دهنده ی نقش عوامل محیطی در این بیماری هستند. مطالعات پیشین عمدتاً بر محل زندگی بیماران در زمان تشخیص تمرکز داشته اند و تعداد کمی به زمان تولد یا پیش از تشخیص بالینی پرداخته اند. این مطالعه جدید، شیوع دیابت نوع ۱در سوئد را بر اساس محل زندگی افراد در طول زمان بررسی و بیماران را از تولد تا زمان تشخیص دنبال نموده است تا خوشه های پرخطر و کم خطر را در دوره های مختلف زندگی شناسایی کند.
تمام بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱که بین سال های ۲۰۰۵تا ۲۰۲۲ (در سنین ۰تا ۳۰سال) بیماری آنها تشخیص داده شده بود، از پایگاه ملی دیابت سوئد شناسایی شدند. سپس تمام آدرس های محل سکونت از تولد تا زمان تشخیص دیابت از اداره آمار سوئد، استخراج شد. تحلیل های آماری برای شناسایی خوشه های پرخطر و کم خطر انجام شد. همچنین از تکنیکی به نام «تحلیل آماری ناحیه ای» برای بررسی ویژگی های کاربری زمین در خوشه های شناسایی شده در پنجره ی زمانی پنج سال اول زندگی استفاده شد.
پژوهشگران دریافتند که ۲۱۷۷۴بیمار در سنین ۰تا ۳۰سال بین سال‌های ۲۰۰۵تا ۲۰۲۲به دیابت نوع ۱مبتلا شده اند که ۵۸درصدآن‌ها مرد بودند و حدود سه چهارم (۱۵۴۲۶نفر) در زمان تشخیص زیر ۱۸سال سن داشتند. میانگین سن تشخیص ۱۳٫۶سال بود (۱۴٫۱برای مردان و ۱۲٫۹برای زنان). ۲۴ درصداز بیماران از زمان تولد تا تشخیص به جای دیگری نقل مکان کرده بودند.
بر اساس محل سکونت بیماران در زمان تشخیص، چهار خوشه ی پرخطر شناسایی شد که همگی در مناطق مرکزی کشور و در نواحی روستایی دور از مراکز شهری قرار داشتند. در این مناطق، خطر ابتلا به دیابت نوع ۱بین ۳۰ درصدتا ۸۰ درصدبیشتر از میانگین ملی بود. هیچ خوشه ی پرخطری در شهرهای بزرگ مشاهده نشد.
در مقابل، خوشه های کم خطر قابل‌توجهی در بزرگ ترین شهرها مانند استکهلم، گوتنبرگ و مالمو شناسایی شد که خطر ابتلا به دیابت نوع ۱در آنها بین ۲۰ درصدتا ۵۰ درصدکمتر از میانگین ملی بود. محققان اظهار داشتند که «این یافته غیرمنتظره بود و نشان می دهد که مطالعات محیطی برای بررسی عوامل خطر در مناطق روستایی و عوامل محافظتی احتمالی در مناطق شهری ضروری هستند. در سوئد، ما به داده های محیطی بسیار دقیق در سراسر کشور دسترسی داریم که فرصت منحصر به فردی برای درک بهتر روند ابتلا به دیابت نوع ۱فراهم می کند».
در تحلیل دوم، که بر محل سکونت اصلی در پنج سال اول زندگی تمرکز داشت (صرف نظر از سن تشخیص)، ۱۱خوشه ی پرخطر شناسایی شد که همگی روستایی بودند و خطر ابتلا به دیابت نوع ۱در آن ها بین ۲۰ درصد تا ۲٫۷ برابر بیشتر از میانگین ملی بود. مناطق شمالی بالاترین خطر نسبی را داشتند. در همان بازه زمانی، ۱۵خوشه ی کم خطر در شهرهای سراسر کشور شناسایی شدند که خطر ابتلا به دیابت نوع ۱در آن ها بین ۲۰ درصد تا ۸۸ درصد کمتر از میانگین ملی بود. کم خطرترین شهرها شامل وکخو (۸۸ درصد کمتر)، نورشوپینگ (۶۴ درصد کمتر) و هالمستاد (۶۱ درصد کمتر) بودند.
تحلیل کاربری زمین نشان داد که خوشه های پرخطر عمدتاً شامل زمین های جنگلی یا کشاورزی بودند، در حالی که خوشه های کم خطر بیشتر شامل مناطق شهری و زمین های باز بودند.
محققان نوشتند: «تفاوت جغرافیایی آشکاری در شیوع دیابت نوع ۱ در سوئد وجود دارد. پنج سال اول زندگی بیشترین ارتباط را با خوشه های پرخطر و کم خطر نشان داد. یافته های ما زمینه را برای تحقیقات بیشتر درباره ی عوامل محیطی مؤثر بر ابتلا به دیابت نوع ۱ فراهم می کند. ما فرض می کنیم که مواجهه با عوامل محیطی، به ویژه در مناطق روستایی و عمدتاً در پنج سال اول زندگی، خطر ابتلا به دیابت نوع ۱را افزایش می دهد».
آنها برخی نظریه های احتمالی را برای بررسی در مطالعات آینده مطرح کرده و گفتند: «عفونت های ویروسی در اوایل زندگی در مناطق شهری شایع ترند و ممکن است فرد را در برابر بیماری های خودایمنی آینده از جمله دیابت نوع ۱ محافظت کنند. زندگی در مناطق روستایی ممکن است با مواجهه بیشتر با آفت کش‌ها و آلرژن ها همراه باشد. این ها فعلاً در حد فرضیه هستند، اما داده های بسیار خوبی برای بررسی دقیق این موضوع در مطالعات آینده داریم».
در پایان، محققان نتیجه گیری کردند که «این یافته های غیرمنتظره قبل از این ناشناخته بودند- اینکه زندگی در شهرهای بزرگ با خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع ۱همراه است، برایمان شگفت انگیز بود. ما عوامل محیطی مختلفی را که ممکن است محافظتی یا خطرزا باشند، به طور دقیق بررسی خواهیم کرد. همچنین سبک زندگی در مناطق شهری و روستایی را نیز مورد مطالعه قرار خواهیم داد».
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/early-rural-living-linked-to-increased-risk-of-type-1-diabetes-study-finds-152930